Tot Vrijheid Geroepen 
 Een project van de gezamenlijke kerken, de synagoge en de Turkse gemeenschap 

Nieuws

7 maart in Liedern

De estafette voor vrijheid in het kader van 75 jaar vrede kwam zaterdag 7 maart aan in Liedern.
De Thorabanners werden deze keer opgesteld in de St. Michael Kirche in Liedern waar de geloofsgemeenschappen uit de Aaltense gemeente waren uitgenodigd.

In een goed bezochte Messfeier ging pfarrer Wilfried Hageman uit Augsburg voor, jong en oud waren aanwezig.
De mis was zeer interactief, kinderen begonnen met een rollenspel waarin werd verbeeld dat je geen vrede bereikt door je terug te trekken in je eigen wereld en je eigen grenzen te trekken. Dat leidt tot eenzaamheid en onverdraagzaamheid. Door met elkaar te praten wat vrede voor je betekent zorgt voor die vrede.

Afgewisseld met lezingen, samen zingen, bidden en het vieren van de eucharistie vormde het hoogtepunt van de dienst het samenstellen van een puzzel. Elke kinderclub, muziekgroep, misdienaren, senioren, schuttersvereniging van de gemeente Liedern en van de St. Michael had een puzzelstuk beschilderd en daarin verbeeld wat vrede voor hen is, ook de Christelijke gereformeerde kerk had een puzzelstuk beschilderd. Het woord shalom en de vredesduif kwamen veelvuldig terug in het veelkleurige werk van anderhalve meter doorsnee.

Het was een bijzonder samenzijn, waarin saamhorigheid werd ervaren, allerlei talenten naar boven kwamen en waarin grenzen wegvielen. Dat wat ons bindt had de boventoon. 

Schon in den Wochen vor dem 07. März, als die Banner zu uns in die Gemeinde St. Michael Liedern kamen, hatten wir uns in Liedern Gedanken zum Thema „75 Jahre Frieden und Freiheit“ gemacht. Verschiedene Gruppen gestalteten 24 Puzzleteile: die Kommunionkinder und die Sternsinger, die Messdiener und die Landjugend, der Pfarreirat, der Kirchenvorstand, der Ortsausschuss und das Seelsorgeteam, der Kinderliturgiekreis, der Kirchenchor und die Gitarrengruppe, die Lektoren und Kommunionhelfer, die Landfrauen, die Theatergruppe, der Schützenverein, die DJK und das Team des Ferienlagers, die Seniorengruppe und die Frauen vom Gedächtnistraining, das Team von dem unterstützten Partnerprojekt Vamos juntos in La Paz, Bolivien, und unsere niederländischen Gäste der Christelijk Gereformeerde Kerk Aalten: alle haben sich ihre Gedanken zum Thema Frieden gemacht. 

Dieses Puzzle, dessen Teile wir vor der Verteilung durch ein Peace-Zeichen miteinander verbunden hatten, wurde während der Messfeier zum ersten Mal zusammengesetzt. Das Besondere dabei war der generationsübergreifende Aspekt: Kinder, Jugendliche, Erwachsene und Senioren schufen gemeinsam ihr Bild vom Frieden. Dabei wurde deutlich, dass unsere Vorstellungen und Wünsche für ein gutes und friedliches Miteinander sehr ähnlich sind. Die verschiedenen Friedenssymbole verbinden uns, denn sie machen sichtbar, dass wir die gleiche Überzeugung haben; sie zeigen uns, dass wir mit Krieg und Gewalt nicht einverstanden sind; sie mahnen und rufen uns aber auch ins Gedächtnis, dass Frieden noch nicht erreicht ist. Frieden ist ein langer Prozess, an dem sich jeder und jede beteiligen kann und muss; ganz im Sinne von Mahatma Gandhi: „Es gibt keinen Weg zum Frieden – Frieden ist der Weg. “ 

Gerade für uns Jüngere ist es völlig normal, in Frieden zu leben. Wir kennen es nicht anders. Frieden ist für uns selbstverständlich und deshalb gefährdet, wenn wir zu wenig auf ihn achtgeben. Um darauf aufmerksam zu machen, haben wir uns am Nachmittag für zwei Stunden vor der Messfeier mit Kindern der 1. bis 7. Klasse zusammengesetzt und überlegt, was Freiheit und Frieden für uns heißen. Dabei wurde uns bewusst, dass Frieden aufzubauen wesentlich länger dauert als Frieden zu zerstören. Aber auch, dass jede und jeder etwas für den Frieden tun kann. Diese Erkenntnis führten uns zu Beginn der Messfeier drei Kinder in einem kleinen Anspiel vor Augen. Gemeinsam bastelten wir außerdem Schlüsselanhänger zum Thema Frieden sowie Friedenstauben, die einige Kinder während des Friedensgrußes an alle Besucher verteilten. Während der Kommunion wurde von vier jungen Mädchen das Lied Imagine von John Lennon als Aufruf für den Frieden gesungen. 

Im Anschluss an die Messfeier folgten viele Besucher, Liederner wie Aaltener, der Einladung, sich in unserem Gemeinderaum bei kalten Getränken auszutauschen. 

Das Puzzle wird uns Liederner nun noch während der Fastenzeit, später aber auch in der Adventszeit begleiten. Wir werden das 24-teilige Puzzle als Adventskalender noch einmal jeden Tag bis Weihnachten zusammensetzen: so werden uns die Wünsche nach Frieden weiter begleiten.


Estafette –tot Vrijheid geroepen – zur Freiheit berufen.

Nadat op zondagmorgen 1 maart de estafette gehouden is in een bijzondere eredienst in de Christelijke gereformeerde kerk in Aalten werden de Thora banners diezelfde middag getoond tijdens een concert en vertelling in het Dietrich Bonhoeffer Haus in Bocholt.

Siegfried Fietz en zijn dochter Sandra en zoon Oliver vertolkten muzikaal het leven van Martin Niemöller (1892 – 1984) U boot kapitein en theoloog tijdens het nazibewind. Helwig Wegner - Nord vertelde zijn leven. De titel is: Welch ein Leben, wat een leven.

Martin Niemöller steunde Adolf Hitler aanvankelijk bij de greep naar de macht als militair maar keerde zich tegen het nationaalsocialisme. Hij wilde met zijn vrouw emigreren maar door de inflatie verdampte zijn spaargeld en besloot hij in navolging van zijn vader theologie te gaan studeren. Niemöller werd leider van de Duitse geestelijken en verzette zich tegen het heersende regime. De staat stond boven de religie volgens de nazi's.

In 1933 werd de Bekennende Kirche opgericht en zij richtten zich met een manifest tegen Hitler, na kritische uitlatingen in een preek werd Niemöller gearresteerd in 1937 samen met honderden andere theologen zoals ook Dietrich Bonhoeffer. 

Niemöller bracht 8 jaar in de gevangenis door en in de concentratiekampen Sachsenhausen en Dachau waar hij in 1945 door de geallieerden werd bevrijd. Dietrich Bonhoeffer werd ter dood gebracht.
Martin Niemöller, wat een leven, een indrukwekkend portret van een man die zich keerde tegen het naziregime, omlijst met de muzikale kwaliteiten van Siegfried Fietz en zijn kinderen, het vertellen van Helwig. Het verhaal van een mens, zoals er zoveel indrukwekkende verhalen zijn van mensen uit die tijd, geroepen vanuit het Evangelie en andere overtuigingen, opdat wij niet vergeten en zullen letten op de signalen van nu.

- Henk Lensink


Zondag 1 maart 2020, Christelijke Gereformeerde Kerk (CGK) Aalten ontvangt afvaardiging August-Vetter Berufskolleg Bocholt.

Aan het begin van de morgendienst werd de afvaardiging, bestaande uit docenten en studenten van het August-Vetter Berufskolleg uit Bocholt, hartelijk welkom geheten. De door hen meegenomen banners met daarop het thema Tot Vrijheid Geroepen / Zur Freiheid Berufen hadden vooraf al een plek gekregen in de kerkzaal. In het welkomstwoord kwam naar voren dat het goed is om, grensoverschrijdend, samen 75 jaar Vrijheid te vieren. Vanuit de brief van Paulus aan de Galaten werd er op gewezen wat Tot Vrijheid Geroepen betekent. We worden daarin opgeroepen elkaar te dienen door de liefde. Daarmee wordt de Thora, de hele wet vervuld. Christus zelf heeft dat voor ons gedaan door Zijn lijden en sterven. Dat is reden voor dankbaarheid, voor bezinning en voor hoop! 

Ook in het openingslied, Opwekking 797, kwamen deze elementen terug, naast de eenheid in de naam van de Heer, eenheid door de Geest. 
Voorganger A.J. de Jong wees in de verkondiging ook op de bevrijding die Christus geeft. Bevrijding uit de duisternis om in Zijn Licht te leven. 

Namens de Duitse gasten bedankte de heer Siegfried Löckener aan het eind van de dienst de gemeente voor de ontvangst en sprak daarbij uit dat het goed is om vrijheid te vieren. Vrijheid vieren samen als christenen aan weerszijden van de grens. Vrijheid die ons er ook aan herinnert dat er niet opnieuw oorlog mag ontstaan. Deze vrijheid die we van God gekregen hebben, moet elke dag opnieuw beleefd en verwezenlijkt worden. Het over de grens aan elkaar doorgeven van de banners met daarop de Thora rollen, brengt ons als mensen samen en herinnert ons er aan ernst te maken met Gods opdracht om ons voor vrede en vrijheid in te zetten. De heer Löckener overhandigde vervolgens een vredeskaars aan de gemeente. De kaars die in hun eigen dienst aan elkaar was doorgegeven. Een kaars die de gemeente mag herinneren aan het geschenk dat God heeft gegeven: vrijheid en vrede. Siegfried Löckener sprak daarbij ook de hoop uit dat deze kaars de gemeente mag herinneren aan de gasten, christenen aan de andere kant van de grens. 

 

Auf das Gewissen hören und einen neuen Anfang wagen
WELCH EIN LEBEN - Ein Musikalisches Portrait über den Westfalen Martin Niemöller

Ein anspruchsvolles Thema an diesem Sonntag Abend im neu gestalteten Kirchsaal des Bonhoeffer-Hauses, das der Künstler Siegfried Fietz mit seinem Ensemble den zahlreichen Zuhören hinterließ: "Wir können nicht einfach unseren Willen haben.Wir müssen Rücksicht auf die Anderen nehmen.Wir müssen so oder so zur Verständigung kommen.Und das gilt im Leben der Völker wie im Leben der Einzelnen.“ (Niemöller).
Die Texte, von Hellwig Wegner-Nord entworfen und vorgetragen, aus dem Leben des U-Boot-Kommandanten, Widerständler, Friedensaktivisten und Kirchenpräsidenten Martin Niemöller, machten betroffen, ließen das eigene Handeln oder Nichthandeln überdenken. Die passende Musik, und Vertonung der Texte hinterließen nachhaltig Spuren im Bewusstsein.

Fragen wurden dabei gestellt wie: Was würde Jesus dazu sagen, zu unserem Verhalten in der Gesellschaft, im Leben. Wo waren wir, war ich, warum habe ich geschwiegen als unser Volk schuldig wurde an den Schwachen, damals und heute? 

Es geht dabei um die umfassende Nachfolge Jesu. 'Für uns Christen geht es um das ganze Leben', sagt Martin Niemöller. Darum reicht christliche Verantwortung hinein in alle Bereiche des persönlichen wie auch des politischen Lebens.“Gottes Wort das führt zum Handeln, taucht die Welt in neues Licht, verwandelt innerlich und gibt Zuversicht“, so eine Liedzeile. „Es geht ja nicht um uns allein. Die ganze Menschheit wird es sein, die wir im Blick behalten, mit ihr wollen wir gestalten was dieser Erde Zukunft ist.“ Wir können lernen, auf unser Gewissen zuhören und immer wieder einen neuen Anfang wagen

Diese Lieder versuchten die Zuhörer einfühlsam zu motivieren, ihre eigenen Werte zu überdenken und die täglichen Entscheidungen und das Handeln an den Worten Jesu auszurichten. Zugaben im Konzert waren noch das rhythmische Lied, von nordamerikanischen Indianern, die Niemöller den Titel „Der auf dem rechten Weg Wandelnde“ (ODuMaTea) gaben und für alle bekannt, der Klassiker „ Von guten Mächten wunderbar geborgen“.

Die Veranstaltung fand im Rahmen der Euregio-Initiative „Zur Freiheit berufen“ - 75 Jahre Ende des 2. Weltkrieges, statt. Zu Gast waren Vertreter der Initiative aus Aalten sowie der Bürgermeister von Aalten, Anton Stapelkamp.


75 Jahre Frieden und Freiheit zu diesem Thema gestalteten die Schülerinnen und Schüler der Jahrgangsstufe 12 des Beruflichen Gymnasiums am August-Vetter-Berufskolleg in Bocholt einen Gottesdienst in der Reihe „Zur Freiheit berufen“ von niederländischen und deutschen Christen initiiert. Der Gottesdienst fand am Freitag, 21. Februar 2020 in der Aula des August-Vetter-Berufskollegs statt und als Gäste konnte die Schulgemeinde Mitglieder der Euregio-Christengemeinde Aalten-Bocholt begrüßen, die die beiden Banner mit der Aufschrift „Zur Freiheit berufen“ in niederländischer und deutscher Sprache übergaben. Die Schülerinnen und Schüler luden alle Teilnehmenden ein im Gottesdienst durch aktive Teilnahme ihre Überzeugungen zu Frieden und Freiheit kundzutun. Das geschah auf verschiedene Weisen, so wurde beispielsweise Gedanken zu Frieden und Freiheit über Handy in einer Wortwolke mithilfe des Internets sichtbar gemacht. Viele Elfchen (eine kurze Gedichtform) wurden zu Freiheit und Frieden geschrieben. Eine Schülerin gestaltete eine Friedenskerze, die während des Gottesdienstes weitergegeben wurde. Die niederländischen Gäste der Euregio Christengemeinde brachten sich zusätzlich mit ihrem Glaubenszeugnis ein, das die anwesenden Mitglieder der Schulgemeinde sehr aufmerksam zur Kenntnis nahmen.

Es war ein rundherum gelungener Gottesdienst, was von vielen Teilnehmerinnen und Teilnehmern auch zurück gemeldet wurde. Anschließend trafen sich noch einige Mitglieder der Schulgemeinde mit den niederländischen Gästen zu einem Austausch bei einer Tasse Kaffee.


St.Helena Barlo te gast in de Euregio Christengemeente Aalten-Bocholt

Zondag 16 februari zijn vijf vertegenwoordigers van de St.Helena-kerk uit het Duitse Barlo te gast geweest in de druk bezochte tweetalige dienst van de Euregio Christengemeente Aalten-Bocholt in de Westerkerk. Vader en dochter Rainer en Elena Venhorst spraken een begroetingswoord uit. Zij gaven aan dat Paulus in de Galatenbrief oproept om het gebod om je naaste lief te hebben als jezelf en dat dit in alle intermenselijke relaties dient te worden nageleefd. ’75 Jaar geleden werden wij allemaal – zowel Nederlanders als Duitsers – door de gealliieerden van de nazi’s bevrijd. Met de bevrijding kwam vrede. Onze generatie mag zich gelukkig prijzen om sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in vrede en vrijheid aan beide zijden van de grens te kunnen leven’, aldus Rainer en Elena.

Ralf Belau en Arie Kluit reageerden namens de ECG op de begroetingswoorden van de Barloërs door te zeggen dat onze vrijheid nooit mag leiden tot het begrenzen of inperken van een andermans vrijheid en dat Jezus ons leert wat het is om werkelijk vrij te zijn.

In zijn prediking daarna gaf Wilkin van de Kamp aan dat je pas vrij bent als je degene die je pijn deed kunt vergeven.

Vanuit de ECG zullen de reizende symbolen op vrijdag 21 februari naar het August Vetter Berufskolleg worden gebracht. Een delegatie van de jongerengroep van de ECG zal daar samen met de leerlingen op creatieve wijze stil staan bij Tot Vrijheid Geroepen!

Vader en dochter Rainer en Elena Venhorst voerden het woord namens de St.Helena-kerk uit Bocholt.

Namens de ECG spraken Arie Kluit en Ralf Belau woorden van verzoening uit in de richting van onze Duitse buren.

Wilkin van de Kamp, vertaald door Samuel de Leeuw van Weenen, sprak over de tien punten van vrijheid, onder anderen sprak hij over de kracht van vergeving.


Frieden fällt nicht vom Himmel

Am Samstag, 8. Februar feierten niederländische und deutsche Christen miteinander in der St.-Helena-Kirche. Angeregt durch eine Gruppe verschiedener Religionsgemeinschaften mit dem Projekt "Tot Vrijheid Geroepen" / "Zur Freiheit gerufen" kamen viele zusammen und feierten den (auch durch beide Sprachen) verbindenden Gottesdienst gemeinsam.

Das Projekt "Tot Vrijheid Geroepen" erinnert an 75 Jahre Jahre Frieden in Europa. Und weißt zeitgleich darauf hin, dass Frieden ein hohes Gut ist und nicht vom Himmel fällt, wie Pfarrer Gerhard Wietholt in seiner Predigt Hans de Graaf zitierte. Der Ortsausschuss St. Helena lud nach dem Gottesdienst ein, damit man die eben gehörten Worte sofort in die Praxis umsetzen konnte. Viele niederländische Gäste  kamen mit den Barloern bei "Koffiee und Gebak" ins Gespräch und ließen den frühen Abend ausklingen. Das Projekt geht noch weiter. Die Barloer machen sich am 16. Februar auf den Weg nach Aalten um dort den "Staffelstab" zu übergeben.

‘Tot Vrijheid Geroepen’ in Bredevoort

Op zondagmorgen 2 februari 2020 vond in de Joriskerk te Bredevoort in oecumenisch verband deze dienst plaats. Voorganger was Hans de Graaf. De lectoren waren Coby Navis en Jos Wessels. Als leidraad waren de drie lezingen, zoals afgesproken: Exodus 20:1-17, de brief van Paulus aan de christenen van Galatië 5:13-26 en het Heilig Evangelie van Mattheüs 5: 1-16. De lezing uit Exodus was in een hedendaagse context geplaatst. Wij laten die hieronder volgen. Het H. Evangelie was in ‘het Bredevoorts’, de taal in het hart van de meeste kerkgangers hier. Na het Evangelie werd geluisterd naar ‘Gelukkig de armen van Geest’. Lied 989 uit het Liedboek. 

De voorganger ging in op het herdenken van vrijheid en de verschillende lagen hierin. Herdenken heeft ook altijd te maken met het hier en nu en de toekomst en hoe de lezingen daarbij een houvast zijn. Er was ook een kindernevendienst. Wij kijken terug opeen inspirerende viering met ook veel samenzang.

Naar Exodus 20:1-17. De tien geboden in hedendaagse context

Toen steeg Mozes de berg op en Jaweh sprak tot hem in woorden die op het volgende neerkomen:: 

1. Je zult mij op de eerste plaats zetten in je leven.

2. Stel je vertrouwen op mij alleen. Alleen dan kan ik je leven leiden. Facebook, WhatsApp, televisieseries, vrouwen of mannen, idolen of sterren, je zult ze niet verheerlijken. Wie toegeeft aan de zonde, kan daar later nog de gevolgen van ervaren. Maar als je naar mij luistert en doet wat Ik van je vraag, zal ik je mijn vrijheid overvloedig geven.

3. Je moet niet zomaar mijn naam, de naam van God, doelloos gebruiken. Ook niet woorden die daarvan zijn afgeleid, want als je een vloek gebruikt, zul je niet onschuldig zijn. 

4. Zondags werk is niet sterk. Neem één dag in de week vrij van je dagelijkse bezigheden en richt je aandacht op God. Op deze manier kun je genieten van rust en ontspanning, net zoals ik deed op de zevende dag toen ik de Schepping gemaakt had. Zes dagen heb je de tijd om bezig te zijn met school, werk, sociale media en andere dingen. Ik gun je één dag om je extra op mij te kunnen focussen en van mij te kunnen genieten. Daarnaast kun je op deze dag je broeders en zusters ontmoeten en samen mijn naam groot maken.

5. Heb respect voor je ouders, zoals zij respect voor jou behoren te hebben. Vrede tussen ouders en kinderen is een zegen.

6. Je zult niemand doodslaan, doodwensen of uitschelden.

7. Je zult geen onrust stoken binnen relaties.

8. Je mag op geen enkele wijze iets stelen. Geen materiële dingen, maar ook niet iemands status of leven.

9. Spreek altijd de waarheid. Doe je niet mooier voor dan je in werkelijkheid bent. Ik geef jou je identiteit, je bent geliefd, een Koningskind.

10. Je zult je zinnen niet zetten op iets van een ander. Je zult niet begeren zijn of haar vriend of vriendin, uiterlijk, kennis, auto, kleding of ook maar iets dat van een ander is.

Ik ben met je op je levensreis naar het land dat ik je wijs.


Verslag startbijeenkomst project Tot vrijheid geroepen

Protokoll der Startzusammenkunft zum Projekt „Zur Freiheit berufen“

Op zondag 12 januari 2020 19.00 uur in de synagoge van Aalten

am Sonntag, den 12. Januar 2020, um 19 Uhr in der Synagoge von Aalten

In een intiem samenzijn van afgevaardigden van de deelnemende geloofsgemeenschappen, waarbij ook de burgemeester van Aalten, mr. A.B. Stapelkamp, zijn belangstelling toonde, is het begin gemarkeerd van de tocht van een tweetal banners (één in het Nederlands en één in het Duits) met een afbeelding van de Thorarollen uit de Aaltense Synagoge om in vieringen van de verschillende gemeenten te worden getoond. In deze startbijeenkomst werd duidelijk waarom voor dit symbool is gekozen.

Eine Versammlung von Vertretern der teilnehmenden Glaubensgemeinschaften im engsten Kreis, in der auch der Aaltener Bürgermeister A.B. Stapelkamp sein Interesse durch seine Anwesenheit zeigte, markierte den Beginn einer Reise von zwei Bannern (eines in niederländischer und eines in deutscher Sprache), die das Bild der Thorarollen aus der Aaltener Synagoge zeigen. Die Banner sollen anlässlich der Jubiläumsfeierlichkeiten der verschiedenen Gemeinden gezeigt werden. Bei dieser ersten Zusammenkunft wurde klar, warum dieses Symbol gewählt wurde.

Tineke Ubbels, bestuurslid van de stichting Vrienden van de Aaltense Synagoge, heette mede namens de Nederlands Israëlitische Gemeente Aalten, de aanwezigen welkom en wees op het fundamentele karakter van de Joodse Thora als basis voor de monotheïstische godsdiensten die in onze regio vertegenwoordigd zijn en illustreerde dat door te wijzen op kenmerkende elementen in de inrichting van de synagoge.

Tineke Ubbels, Vorstandsmitglied der Stiftung „Freunde der Aaltener Synagoge“, begrüßte die Anwesenden auch im Namen der niederländisch-israelitischen Gemeinde Aalten und wies auf die grundlegende Bedeutung der jüdischen Thora als Grundlage für die in unserer Region vertretenen monotheistischen Religionen hin. Sie veranschaulichte dies, indem sie auf charakteristische Elemente in der Einrichtung der Synagoge verwies.

Ronnie Noach, vertegenwoordiger in het stichtingsbestuur van het landelijke Israëlitisch Kerkgenootschap, gaf vervolgens een toelichting op de inhoud van de Thora en de vijf boeken die daartoe behoren. Daaruit werd duidelijk dat de Thora veel meer bevat dan een verzameling van religieuze geboden en verboden, maar richtlijnen geeft voor het hele leven, dus niet alleen voorschriften voor de cultus, maar ook praktische regelingen voor het maatschappelijke leven. Uitgebreid ging hij in op de rol van de Joodse feest- en gedenkdagen en verder maakte hij duidelijk wat de betekenis is van de Misjna en de Talmoed, de uitleg van de Thora en de toepassingen daarvan door rabbijnen uit latere tijden.

Ronnie Noach, Vertreter im Stiftungsvorstand der landesweiten israelitischen Kirche, erklärte danach den Inhalt der Thora und der fünf dazugehörigen Bücher. Es wurde deutlich, dass die Thora viel mehr als eine Sammlung religiöser Ge- und Verbote enthält, sondern Leitlinien für das gesamte Leben, nicht nur religiöse Regeln, sondern auch praktische Regeln für das soziale Leben. Er ging ausführlich auf die Rolle der jüdischen Feier- und Gedenktage ein und erklärte zudem die Bedeutung der Mischna und des Talmud, der die Thora auslegt sowie deren Anwendung durch Rabbiner späterer Zeiten.

Wim Mak, secretaris van de Aaltense stichting sloot daarbij aan door erop te wijzen, dat in de profetieën, die het grootste deel vormen van de Tenach (in de christelijke traditie het Oude Testament genoemd), de samenvatting van de Thora in het liefdegebod (‘Gij zult God liefhebben boven alles en uw naaste als uzelf’) een doorgaande lijn vormt. Hun waarschuwingen zijn gericht op zonden tegen het eerste van die twee geboden, doordat Israël zijn vertrouwen vestigde op andere machten, en tegen het tweede door allerlei vormen van sociaal onrecht; stiptheid op cultisch terrein werd daarbij nadrukkelijk als waardeloos gekwalificeerd, wanneer die niet gepaard ging met rechtvaardigheid ten opzichte van de zwakken in de samenleving, slaven en vreemdelingen daarbij inbegrepen.

Wim Mak, Schriftführer der Aaltener Stiftung, schloss sich an mit dem Hinweis, dass in den Prophezeiungen, die den größten Teil des Tenach (in der christlichen Tradition „Das Alte Testament“ genannt) ausmachen, die Zusammenfassung der Thora im Gebot der Liebe (' Du sollst Gott über alles lieben und deinen Nächsten wie dich selbst.‘) eine durchgehende Linie bildet. Deren Warnungen richten sich gegen Sünden wider das erste dieser beiden Gebote, weil Israel anderen Mächten vertraute, und gegen Sünden wider das zweite Gebot durch alle Arten von sozialer Ungerechtigkeit. Religiöser Eifer wurde nachdrücklich als wertlos eingestuft, wenn er nicht einhergeht mit Gerechtigkeit gegenüber den Schwachen in der Gesellschaft, einschließlich der Sklaven und Fremden.

Jezus neemt deze boodschap over als Hij duidelijk maakt dat barmhartigheid boven offers gaat. In de Bergrede, een van de teksten die in het kader van het project ter lezing aanbevolen worden, geeft Hij een verdieping aan de Thora die veel verder gaat dan geboden en verboden: het gaat om een fundamentele houding die in alles rekening houdt met het liefdegebod. Dat is ook wat Paulus bedoelt in zijn brief aan de Galaten in de passage waaraan het motto Tot Vrijheid geroepen ontleend is: hij roept op tot een beleving van vrijheid, niet als een ongeremde uitleving van menselijke verlangens, met alle kwalijke gevolgen van dien, maar op een leven dat de blijdschap en de vrede brengt van een leven waarin het gebod om de naaste liefhebben als zichzelf, juist ook in intermenselijke relaties wordt nageleefd. De manier waarop in de afgelopen 75 jaar invulling is gegeven aan het begrip vrijheid stemt niet optimistisch. Dat gevoel kan omslaan in hoop als wij invulling geven aan geest van de Thora: respect voor anderen zoals je zou willen dat men jou respecteert.

Jesus schließt sich dieser Botschaft an, als er klarstellt, dass Barmherzigkeit wichtiger als Opfern ist. In der Bergpredigt, einem der im Rahmen dieses Projekts zum Lesen empfohlenen Texte, gibt er der Thora eine Bedeutung, die weit über Ge- und Verbote hinausgeht: Es geht um eine Grundhaltung, die das Gebot der Liebe in allem berücksichtigt. Das meint auch Paulus in seinem Brief an die Galater, aus dem sich das Motto "Zur Freiheit berufen" ableitet: Er ruft auf zum Leben in einer Freiheit, die sich nicht als ungehemmtes Ausleben von menschlichem Verlangen mit all seinen schlimmen Folgen äußert, sondern zu einem Leben, das die Freude und den Frieden eines Lebens bringt, in dem das Gebot, den Nächsten wie sich selbst zu lieben, in zwischenmenschlichen Beziehungen eingehalten wird. Die Art und Weise, wie der Freiheitsbegriff in den letzten 75 Jahren umgesetzt wurde, stimmt nicht optimistisch. Dieses Gefühl kann sich jedoch in Hoffnung wandeln, wenn wir dem Geist der Thora Substanz verleihen: Respekt für andere, so wie Sie möchten, dass andere Menschen Sie respektieren.

De bijeenkomst werd afgesloten met een bijdrage van Tijme Bouwers, voorzitter van de Vrienden van de Aaltense Synagoge, die met enkele voorbeelden duidelijk maakte hoe in deze tijd, met name aan jongeren die altijd in vrede hebben geleefd, de betekenis van vrijheid duidelijk gemaakt kan worden.

Die Zusammenkunft endete mit einem Beitrag von Tijme Bouwers, dem Vorsitzenden der „Freunde der Aaltener Synagoge“, der anhand einiger Beispiele aufzeigte, wie man jungen Menschen, die immer in Frieden gelebt haben, heute die Bedeutung von Freiheit verdeutlichen kann. 

De toespraken werden afgewisseld met muzikale momenten, verzorgd door klarinettist Mark Golub. Na afloop was er nog gelegenheid om onder het genot van koffie of thee na te praten in gebouw Elim.

Die Beiträge wurden von musikalischen Einlagen des Klarinettisten Mark Golub abgewechselt. Im Anschluss war es Gelegenheit, die Veranstaltung im Elim-Gebäude bei Kaffee oder Tee Revue passieren zu lassen.